Архива за ознаката: Украина

16762642034_099069b947_o

Граѓански отпор: кохезија, омасовување, претставување (прв дел)

Во новото дводелно вонредно заседание, ангажираме различни искуства на политичкото организирање и граѓанскиот отпор против владеачки режими.

Поттик за новото заседание се протестите што отпочнаа во Македонија на 5 мај 2015 година за правда и против полициско насилство. Секојдневните протести дополнително се проширија со барање за оставка и правна одговорност на целата Влада и се надоврзаа на долгогодишната приказна за граѓанско незадоволство од владините политики. Ангажирани граѓани и организации дотогаш веќе имаа отворено различни фронтови и бараа увид и поголема контрола на граѓаните во одлуки што политичари од институциите ги носат во нивно име. Освен против полициско насилство, се протестираше против моделите на урбанизација, загадувањето, во одбрана на студентските права и достапноста на квалитетно јавно образование, за еднаквост пред институциите, во име на социјалната правда и работничките права, против хомофобијата и хетеронормативните закони, и за медиумската слобода.

Целта на заседанието е да ангажираме искуства од различни простори што критички се осврнуваат на прашањето за омасовување на отпорот, неговата кохезија и начините на застапеност (кој зборува, за кого и за што дејствува). Вклучуваме искуства на граѓанскиот отпор против владеачки режими преку границите, низ светот и во Македонија. Прашуваме, кон што е насочен граѓанскиот отпор и како се гради?

Првиот дел од ова заседание донесува четири меѓународни осврти:

 

Уредници на заседание: Мила Шопова, Елена Б. Ставревска и Анастас Вангели

Фото: Ванчо Џамбаски

(Евро)Мајдан заврши, Револуцијата на достоинството продолжува

Дел од вонредното заседание „Граѓански отпор: кохезија, омасовување, претставување“. Автор: Олга Зелинска 

Во зимата 2013-2014 година, Украина се појави на насловите на меѓународните вести. (Евро)Мајдан беше второто, по „Портокаловата револуција“ во 2004 година, сенародно несогласување во кратката историја на земјата. Во двата случаи луѓето излегоа на улиците заради чувството на растечка неправда (непочитување на властите, несфаќање на потребите на луѓето и зголемена корупција), придружена со продлабочена социо-економска криза.

Пред настаните, всушност, социолозите укажуваа на високо и стабилно ниво на незадоволство и подготвеност да се протестира. Ова беше игнорирано од страна на Јанукович. Претходните обиди за протести (против даноци, јазична политика, прикривање од страна на полицијата и корупција во судството) не успеаја да се омасоват под неговиот репресивен режим. Пролетта 2013 година опозицијата не успеа да добие доволно поддршка за кампањата „Дигни се Украино“. Оттаму, излегувањето на луѓето на улиците на Киев беше изненадување за владата, опозицијата и аналитичарите.

Одложувањето на потпишувањето договор помеѓу ЕУ и Украина беше искрата за првиот „граѓански“ Мајдан на Плоштадот на независноста, што ги обедини граѓанските активисти, студентите и обичните Киевчани. Реакцијата на опозицијата беше брза – не можеше да се игнорира таков важен елемент од предизборната промоција. Неколку дена подоцна, 300 метри подолу, на Европскиот плоштад, се појави „политички“ Мајдан. Цела недела лидерите на двата Мајдани дискутираа планови за здружување на напорите. На крај, она што ги обедини нив, но и илјадници други кои пристигнуваа од бројни градови каде се протестираше и од источниот, и од западниот дел на земјата беше бруталното тепање на студентите.

Како што режимот ја зголемуваше бруталноста со полициски напади и правна репресија, демонстрантите продолжија да пристигнуваат во Киев, се менуваа, градеа барикади и учеа самоодбрана. Анкетите покажуваат дека 70% од учесниците во киевскиот Мајдан дошле самоиницијативно, 12% преку невладини организации и само 12 до 13% (во различни периоди) дошле преку политичка партија. Оттаму, тие не беа наклонети кон послушност кон ниедна институција и истовремено самите сносеа одговорност за своите дела.

Опозицијата мораше да побара мандат од Мајдан да преговара со властите. Тоа не беше лесно. 83% од демонстрантите беа одлучни да останат на Мајдан до задоволувањето на сите барања. Барањата беа обемни, особено откако полицијата пукаше на демонстраторите. Тие вклучуваа оставки на Претседателот, Парламентот и Владата, како и промена на односите на моќ преку предвремени избори. Со оглед на тоа дека властите единствено беа подготвени за мали отстапки, преговорите се соочија со „невозможна мисија“. Така и се случи.

По јавното негодување од страна на толпата на резултатите од преговорите кои ги соопшти опозицијата, лидерот на еден од Мајданите се качи на бина и му даде ултиматум на Претседателот: „поднеси оставка до утре, 10:00“. Немаше потреба двапати да му се повторува на Јанукович; тој ја напушти земјата уште истата вечер.

Но, сепак немаше „среќен крај“. Мајдан заврши, но Револуцијата на достоинството продолжува. Земјата се соочи со претседателски и парламентарни избори, но и со битка околу анексијата на Крим и со болниот конфликт со Русја на исток. Реформите се спори, а очекувањата на граница од разочарувања. Ако суштинските причини за протестот продолжат да се игнорираат, експерите велат дека Мајдан 3 е возможен.