Архива за ознаката: Тајланд

16762642034_099069b947_o

Граѓански отпор: кохезија, омасовување, претставување (прв дел)

Во новото дводелно вонредно заседание, ангажираме различни искуства на политичкото организирање и граѓанскиот отпор против владеачки режими.

Поттик за новото заседание се протестите што отпочнаа во Македонија на 5 мај 2015 година за правда и против полициско насилство. Секојдневните протести дополнително се проширија со барање за оставка и правна одговорност на целата Влада и се надоврзаа на долгогодишната приказна за граѓанско незадоволство од владините политики. Ангажирани граѓани и организации дотогаш веќе имаа отворено различни фронтови и бараа увид и поголема контрола на граѓаните во одлуки што политичари од институциите ги носат во нивно име. Освен против полициско насилство, се протестираше против моделите на урбанизација, загадувањето, во одбрана на студентските права и достапноста на квалитетно јавно образование, за еднаквост пред институциите, во име на социјалната правда и работничките права, против хомофобијата и хетеронормативните закони, и за медиумската слобода.

Целта на заседанието е да ангажираме искуства од различни простори што критички се осврнуваат на прашањето за омасовување на отпорот, неговата кохезија и начините на застапеност (кој зборува, за кого и за што дејствува). Вклучуваме искуства на граѓанскиот отпор против владеачки режими преку границите, низ светот и во Македонија. Прашуваме, кон што е насочен граѓанскиот отпор и како се гради?

Првиот дел од ова заседание донесува четири меѓународни осврти:

 

Уредници на заседание: Мила Шопова, Елена Б. Ставревска и Анастас Вангели

Фото: Ванчо Џамбаски

Отпорот во Тајланд една година по воениот удар во 2014

Дел од вонредното заседание „Граѓански отпор: кохезија, омасовување, претставување“. Автор: Рангсиман Ром

Состојбата и формите на отпор во Тајланд денес се нераздвојни од последиците со кои секојдневно живееме по воениот удар што се случи во мај 2014 година. За да се разбере воениот удар од 2014 година, ќе се осврнам кратко на денешниот контекст, и тоа на неколку специфични последици што настанаа како резултат на друг воен удар, тој од 19 септември 2006 година.

Воениот удар во 2006 година имаше намера да го отстрани тогашниот премиер Таксин Шинават од политичката партија Тај Рак Тај. Со јавните политики што ги скрои, како на пример „здравствена нега за 30 тај бати [50 денари]‟ и „месен фонд‟, Шинават уживаше висока поддршка меѓу населението во осиромашените региони во Тајланд, северот и североистокот. Но, Шинават не беше омилен кај средната и високата класа, пред сѐ од главниот град Бангкок, а и на елитите во земјата кои се поврзани со виша политичка инситутција (што не смеам да ја именувам). Овие луѓе се уверени дека Таксин е против монархијата, едно единствено тврдење, но доволно за Тајланѓаните да мразат некого. Следбениците на Партијата на демократите го делат истиот став за Таксин. Истото обвинување продолжуваат да го користат против сите со спротивставени ставови. По воениот удар од 2006 година, се појавија Црвенокошулашите (Red Shirts)—граѓанско движење против воениот удар, про-демократско, со поддршка за и поддржано од партијата на Шинават, Тај Рак Тај.

Конфликтот и политичката подвоеност на ројалисти и продемократско движење продолжи дури и откако партијата Пуа Тај (тогаш со име Моќта на народот, партија што се оформи од забранетата Тај Рак Тај по воениот удар) оствари значителна победа на изборите во 2007 година. Низ годините, Црвенокошулашите организираа протести, но исто и граѓанското движење од опозицијата, Жолтокошулашите (поддржано од елитите и од вишата политичка институција). Раздорот продолжи да расте кога Партијата на демократите без избори го презеде премиерското место. Во 2010 година, над 70 цивили беа убиени кога армијата насилно растури демонстранти што со месеци го окупираа делот во Бангкок што важи за финасиски и шопинг центар. Ниту еден функционер нема понесено одговорност за тоа што се случи, иако партијата Пуа Тај ги доби изборите следната година.

Воениот удар што се случи на 22 мај 2014 година со поддршка на тајландските елити беше уште еден обид да се уништат Црвенокошулашите, но и други продемократски групи граѓани што не се поврзани со политички партии. Сепак по ударот во 2014 година, немаше знак на отпор ниту од Црвенокошулашите, ниту од партијата Пуа Тај. Двете како да се потчинија што им се одметна моќта. Тогаш се појави движењето против воениот удар, денес составено првенствено од студенти-активисти и други граѓански групи. На пример, „Лигата за демократија на либералниот Тамасат‟ е група на студенти-активисти која дебатира за тековната политичка структура и се бори против злоупотребата на функции, воениот удар и неправедните закони. Ова, како и други движења имаат мал капацитет, ако ги споредиме со Црвенокошулашите, но се независни од политички партии. Секаква поврзаност на движење со постоечка политичка партија претставува основа за напад врз движењето, независно на намерата на движењето. Исто така, се случува политички партии да не застанат зад своите поддржувачи. На пример, голем број Црвенокошулаши беа окривени и добија обвиненија за сериозни дела само затоа што ја бранеа партијата Пуа Тај во овој период, но партијата не застана во нивна одбрана.

Протестите против воениот удар од 2014 година почнаа следниот ден. Веќе на 23 мај на улиците излегоа и се придружија во отпорот студенти од повеќе универзитети и граѓани активисти. Движењето држеше на интензитет приближно три недели и наиде на голема поддршка кај граѓаните. Во екот на протестите имаше илјадници по улиците. Социјалните медиуми беа одлучувачки фактор во движењето. Во првите две недели по воениот удар социјалните медиуми се покажаа како успешен метод. Студентите и активистите можеа да се обратат на многумина за да ги повикаат на отпор. Но, јавните објави ненамерно ги издаваа на хунтата и местата на собир, па хунтата се појавуваше на најавените места за да ги растера насобраните, некогаш и со примена на насилство. Предводници на групите беа повикувани на информативни разговори, апсени или добиваа закани и затоа организирањето на отпорот одеше многу тешко. Членови од некои групи и понатаму редовно се посетувани од воени лица на т.н. дсициплински разговори. Други членови се соочуваат со обвиненија за непочитување на наредби издадени од хунтата, престап за кој може да уследи и доживотен затвор. Заради тоа, многумина од групите на отпор побегнаа од земјата.

Денес е тешко да се изрази отпор. Јавен политички собир, дури и со неколку луѓе, се смета за прекршување на наредбите на хунтата. Се прекинуваат или под принуда се откажуваат настани на кои се промовираат ставови различни од тие на хунтата. На пример, во мај 2015 на годишнината од последниот воен удар, повеќе студенти и граѓани кои имаа намера да се придружат на мирољубив и симболичен настан беа повредени и уапсени од полицијата. Неодамна, по наредба на хунтата беше откажан разговор за човекови права во Тајланд што требаше да се оддржи во новинарски клуб во Бангкок. Сѐ на сѐ, отпорот денес се јавува суптилно. Со настани како јадење сендвич или гледање на филмот „Игрите на гладните‟ на оние кои сметаат дека хунтата не влијае на текот на нашите животи им покажуваме дека дури и вообичаена активност, како јадење сендвич или гледање филм, може да биде суспендирана во диктатура. Најмалку суптилен беше чинот во текот на годишната политичка парада на Универзитетот Тамасат. Тамасат има водечка улога во политичката историја на Тајланд и затоа се очекуваше студентите да се искажат против владата. И покрај ова, организирањето станува сѐ потешко. Активистите станаа цел на тајните служби. Добиваат и директни закани. Иако хунтата изјави дека нема да поднесе обвиненија против студентите кои беа уапсени во мај 2015 година, неколумина од нив добија покани да се пријават кај полициските служби и извесно е дека против нив ќе има обвинение. Граѓаните се исплашени и обесхрабрени да се придружат или искажат поддршка на отпорот од причина што движењето се оцрнува во медиумите и на социјалните мрежи. Се упатуваат лажни обвинувања дека движењето е поддржано од Таксин Шинават или дека движењето е само форма на Црвенокошулашите, движење што нема поддршка кај средната и високата класа во главниот град Бангкок. Кампања за оцрнување тече и на социјалните медиуми, еден вид на лов на вештерки, за да се дискредитираат студенти и активисти.

 

Слика на студент активист и професор со продемократска ориентација, за кого јавно се знае деке е хомосексуалец, објавена со хомофобичен сленг испишан на тајландски и со значење „педерска банда.‟ 2014
Слика на студент активист и професор со продемократска ориентација, за кого јавно се знае дека е хомосексуалец, објавена со хомофобичен сленг испишан на тајландски и со значење „педерска банда.‟ 2014

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кратко по 22 мај 2015 година, на насловни страници се појави сликата на студент активист како се противи на полицијата. Фејсбук страница ја користи сликата од насловната за да ја спореди со фотографија од некој друг за да ја наведе јавноста на мислење дека студентот активист е човек што тепа будистички свештеник. Мај 2015.
Кратко по 22 мај 2015 година, на насловни страници се појави сликата на студент активист како се противи на полицијата. Фејсбук страница ја користи сликата од насловната за да ја спореди со фотографија од некој друг за да ја наведе јавноста на мислење дека студентот активист е човек што тепа будистички свештеник. Мај 2015.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Студентите и граѓаните активисти упорно работат против оваа кампања, но напорите се чинат недоволни. Лаги, оцрнување и напад на репутацијата претставуваат пречки за отпорот да се прошири меѓу луѓето. Во Тајланд оштеството ќе се исклучи од фреквенцијата на нашата програма ако им се сервира дека нашата цел и таа на политичките партии не се водени од интересот на народот. Затоа, нашето движење според мене мора да остане верно на својата цел и да опстои. Сакаме да зборуваме со нашите симпатизери, но и со тие што се против нас.

Граѓаните на Тајланд секојдневно се сооочуваат со абсурдите на хунтата.

Ние ќе продолжиме со борбата!