Архива за ознаката: ана_голејшка

969780_206260143047677_2408807666267817011_n

Граѓанско општество во Македонија: меѓу улица и канцеларија

Граѓанското општество е концепт кој опфаќа широк дијапазон на значења. Најопштата дефиниција за граѓанско општество ги опфаќа сите форми на организирање помеѓу семејството и државата. Правото на здружување е основно политичко право на секој граѓанин и е клучен аспект на секое демократско општество. Во посткомунистичкиот период во новите демократии, особено во текот на 1990-тите и 2000-тите, „граѓанско општество” беше релативно нов концепт, чие значење допрва требаше да се оформува. Тоа, во голема мера финансирано од странски развојни фондации, најчесто беше видено како своевиден синоним на прогресивно, демократско и праведно дејствување. Значителното присуство на донатори кои преферираа финансирање на формални организации придонесе кон тоа граѓанските невладини организации да се наметнат како доминантна форма на здружување и кон своевидна НВО-изација на граѓанското општество. Од друга страна, особено во последните неколку години, се јавија и многу општествени, често студентски и активистички движења кои ги активираа граѓаните, вон редовните активности на невладините организации. Ваквите различни концепти креираа своевидна тензија помеѓу формалните и неформалните облици на граѓанско здружување. Оттаму, ова заседание го става под лупа концептот на граѓанско општество во Македонија и неговиот развој, навлегува во разликите кои постојат помеѓу различните видови здружувања на граѓан(к)и, но и го анализира односот помеѓу општествените активистички движења, самоникнатите и самоорганизирани иницијативи и невладините организации.

Во ова заседание ви претставуваме четири осврти на оваа тема:

 

Уредници на заседание: Борјан Ѓузелов и Елена Б. Ставревска

Фото: Битола – град на културата

#РетвитниОброк значи достоинствен оброк за сите

Дел од виртуелното заседание Граѓанско општество во Македонија: меѓу улица и канцеларија. Авторки: Ана Голејшка и Злата Голабоска

Сѐ почна од еден твит во кој оброкот што е сликан претставува пресврт за група млади готвачи-аматери. Зошто? Затоа што идејата е да се готви по волја на индивидуата, за заедничка општествена корист. Во Скопје има безброј гладни граѓани со кои секојдневно се разминуваме. Воедно, има исто толку граѓани кои ја фрлаат храната (foodwaste), а истата може да биде преиначена во достоинствен оброк. Кога подготвуваш оброк за себе, влогот, материјален и временски, за уште еден дополнителен оброк  е незначаен и кога тоа би преминало во секојдневна навика кај секој од нас, нема да постои глад во светот. Тоа е нашата стратегија, теоретски. Првиот #РетвитниОброк беше на 4 април 2015 година. Група ентузијасти направија преку стотина оброци и оттогаш, секоја сабота, околу пладне, на платото на Домот на АРМ (позади спомен куќата на Мајка Тереза) овој настан се повторува.

Во реализирањето на оваа идеја, како врска помеѓу волните готвачи и социјално загрозените граѓани, од самиот почеток помага неформалното здружение на граѓани „Вистински дела на љубезност“, кое за овие граѓани се грижи од повеќе аспекти (им обезбедува облека, медикаменти, средства за хигиена…)

Со иницијативата #РетвитниОброк целиме да го поттикнеме секој кој сака да зготви и да сподели оброк со оној кој нема. Поентата на #РетвитниОброк е да се зготви и донесе, без ограничување во поглед на количина. Некои основни начела кои се пренесуваат и меѓу самите нас, кои редовно готвиме, се дека е важно активно да се учествува во чинот на споделување. Секоја донација во облик на продукти е успешно искористена. Истовремено, не сакаме да примаме финансиски донации. Тоа би претставувало не само административен проблем, со оглед на тоа дека #РетвитниОброк нема строго дефинирана структура, туку и би било спротивно на политиката на иницијативата да се труди да поттикне активност. Со донирани финансии, донаторот нема претстава што се случува со неговиот гест. Од друга страна, со донирани намирници или готвена храна, оној кој споделува има проекција за тоа како ќе изгледа нечиј оброк. Идејата почна како храна и враќање на основното достоинство кај нашите најранливи категории граѓани, но и како колективно будење на свеста дека секому му е потребен топол оброк, достоинствен живот и прифаќање. Тие луѓе се на раб на егзистенција, со проблеми што ние не ги разбираме. Пристапуваме човечки и со желба барем за миг да се почувствуваат како дел од заедницата и прифатени од системот кој за жал ги отфрлил.

Многу е важно што во групата волонтери секој е со различна професионална определба и доаѓа со цел да ја одржи иницијативата во континуитет. Емпатијата нѐ поврзува сите и создава убава прилика да си помогнеме не само како сограѓани, туку и како индивидуи кои со оваа акција докажуваат дека со многу малку се постигнува голем ефект. А тоа е доволно за да создадеме подобри услови за заедничка цел што во иднина ќе прави многу повеќе за општеството.

Нашите амбиции се оваа иницијатива да се претвори во секојдневна навика во сите населени места: кога спремаш оброк за себе, спреми два, едниот запакувај го со љубов и подари го некому посакувајќи му добар апетит!